Inflatie en geopolitiek: hoe beïnvloeden ze jouw inkoop?
Inflatie en geopolitieke onzekerheden hebben de afgelopen jaren een directe impact op de inkoopfunctie van organisaties. Inkopers krijgen te maken met sterk stijgende prijzen én verstoringen in aanvoerlijnen door internationale spanningen. Uit een recent rapport blijkt zelfs dat in 2025 inflatie voor 62% van de inkoopprofessionals de grootste zorg is, terwijl ook politieke onzekerheid flink is toegenomen (37% versus 20% een jaar eerder). Dit betekent dat inkoopafdelingen moeten navigeren door ongekend uitdagende omstandigheden. Hoe ga je om met hoge prijsstijgingen en mondiale onrust? In dit artikel verkennen we de invloed van inflatie en geopolitiek op inkoop, en geven we praktische tips om jouw inkoopstrategie future-proof te maken.
De impact van inflatie op inkoopkosten
Inflatie staat voor een breed gedragen stijging van prijzen, waardoor je met hetzelfde budget minder kunt inkopen. In de praktijk merken inkoopteams dit direct in hun portefeuille: contracten worden duurder, leveranciers vragen prijsverhogingen en budgetten schieten tekort. Zo bereikte de jaarlijkse inflatie in Nederland in 2022 bijna 10%, een niveau dat decennia niet was voorgekomen. Dergelijke prijsstijgingen zetten marges onder druk en dwingen inkopers om voortdurend te heronderhandelen over tarieven. Vaak moeten ze keuzes maken: kwaliteit vs. kosten besparen, voorraad inkopen vóór de volgende prijsverhoging, of accepteren dat minder volume kan worden ingekocht voor hetzelfde geld. Bovendien veroorzaakt variabele inflatie onzekerheid; wanneer prijzen grillig zijn, wordt het lastig plannen en vergelijken.
Toch biedt inflatie niet alleen nadelen. Het kan inkoopafdelingen prikkelen om creatiever en scherper te werk te gaan. Bijvoorbeeld door alternatieve leveranciers te zoeken die hun prijzen nog niet hebben verhoogd, kun je soms voordeliger inkopen en je marges beschermen. Daarnaast dwingt een hoge inflatie tot een kritische blik op specificaties en benodigde volumes, wat kan leiden tot efficiëntere inkoop en minder verspilling. Wel zien we dat de budgetdruk ook lastige afwegingen met zich meebrengt: zo daalt de bereidheid om extra te betalen voor duurzaamheidsdoelstellingen (in 2023 gaf nog maar 62% aan een premie voor duurzame producten over te hebben, vergeleken met 82% een jaar eerder). Met andere woorden, als kosten exploderen komen zelfs belangrijke zaken als duurzaamheid onder druk te staan.
Geopolitieke spanningen en toeleveringsrisico’s
Geopolitiek, denk aan oorlogen, handelsconflicten en internationale sancties, heeft een enorme invloed op wereldwijde supply chains en daarmee op inkoop. De oorlog in Oekraïne, spanningen in het Midden-Oosten en de kwestie rond Taiwan zorgen voor beperkingen in economische groei en veranderende handelsstromen. Bedrijven zagen in de afgelopen jaren hun toeleveringsketens abrupt verstoord raken, eerst door de pandemie en daarna door geopolitieke crises. Zo leidden handelsconflicten en het wegvallen van vertrouwde routes ertoe dat veel organisaties op zoek moesten naar alternatieve leveranciers en transportmogelijkheden. Een duidelijk voorbeeld is de verschuiving van productie uit China: als risico- en kostenbeheersingstrategie kozen Westerse bedrijven vaker voor een China-plus-één aanpak of zelfs onshoring/nearshoring dichter bij huis. Nieuwe leveranciers in landen als Thailand, Vietnam of India werden aangeboord, of men haalde productie terug naar eigen regio (bijv. Europese bedrijven die deels verplaatsen naar Oost-Europa, Turkije of Noord-Afrika).
Deze veranderingen betekenen dat inkoopafdelingen flink moeten schakelen. Het herstellen van bestaande ketens is één ding, maar veel organisaties moeten helemaal nieuwe supply chains opbouwen of bestaande ketens omleggen. Daarbij komen tal van aandachtspunten kijken: van logistieke uitdagingen en langere levertijden tot valutarisico’s en culturele verschillen bij nieuwe leveranciers. Geopolitieke onzekerheid maakt ook dat contracten minder zeker zijn, een onverwachte sanctie of exportverbod kan een eerder betrouwbare leverancier ineens buiten bereik plaatsen. Daarnaast kunnen grondstofprijzen extreem schommelen door geopolitieke gebeurtenissen (bijvoorbeeld olie- en gasprijzen door conflicten), wat weer inflatie aanjaagt. Het resultaat is een complexe puzzel waarbij inkopers continu moeten afwegen: kostprijs versus leveringszekerheid. Zoals consultants van Boston Consulting Group (BCG) opmerken, staan CEO’s en inkoopdirecteuren voor de uitdaging om kosten te reduceren in een tijd van hoge inflatie, én tegelijkertijd de toegang tot belangrijke markten veilig te stellen en hun supply chain veerkrachtig te houden tegen geopolitieke risico’s.
inflatie en geopolitiek in inkoop, oorzaken en effecten in een supply chain overzicht
Zo maak je je inkoopstrategie weerbaar
In deze turbulente omgeving is het cruciaal dat jouw inkoopteam proactief handelt. Hieronder enkele strategieën en tips om beter om te gaan met de combinatie van inflatie en geopolitieke uitdagingen:
- Breng kostenstijgingen vroeg in kaart: Houd prijsontwikkelingen van grondstoffen en componenten nauwlettend bij. Werk met cost breakdowns en indexaties in contracten zodat inflatie automatisch verrekend wordt en verrassingen beperkt blijven. Voorzie mogelijke prijsstijgingen tijdig in je budgetten.
- Diversifieer je leveranciersbasis: Vertrouw niet op één regio of leverancier. Zoek alternatieve bronnen in verschillende landen om geopolitieke risico’s te spreiden. Veel bedrijven consolideren nu hun leveranciersbestand en bouwen bewust aan een veerkrachtiger netwerk.
- Versterk relaties en communicatie: Ga nauwere samenwerkingen aan met je belangrijkste leveranciers. Door open te communiceren over uitdagingen (zoals kostendruk door inflatie) kun je samen oplossingen vinden, bijvoorbeeld prijsafspraken voor de korte termijn of gezamenlijke initiatieven om kosten uit de keten te halen. Een hechte relatie kan ook betekenen dat een leverancier jou bij voorrang blijft beleveren als geopolitiek de capaciteit schaars maakt.
- Investeer in voorraad en planning: Overweeg bij kritieke materialen om extra veiligheidsvoorraad aan te houden als buffer tegen verstoringen, mits financieel haalbaar. Een slimme vraagvoorspelling en sales & operations planning (S&OP) zorgen dat je eerder anticipeert op schommelingen in vraag en aanbod. Zo kun je bijvoorbeeld grote inkoopvolumes forward inkopen vóór een verwachte prijsstijging of juist alternatieven voorzien als een bepaald product schaars dreigt te worden.
- Haal specialistische kennis in huis: De complexiteit van inflatie en geopolitiek vraagt om up-to-date expertise. Zorg dat je team geschoold is in risicomanagement en category management. Overweeg ook om externe hulp in te schakelen, bijvoorbeeld een tijdelijke inkoopspecialist via detachering, om snel extra capaciteit of kennis toe te voegen bij acute problemen. Een frisse blik van buiten kan helpen bij het bedenken van creatieve oplossingen en het snel implementeren van best practices.
- Gebruik digitale tools voor inzicht: Moderne e-procurement-platformen en data-analyse tools kunnen helpen de situatie beter te overzien. Meer dan 60% van de inkoopteams gebruikt inmiddels digitale systemen om uitgaven inzichtelijk te maken en sneller te kunnen reageren. Denk aan dashboards die prijsindices, levertijden en voorraadniveaus realtime tonen, zo kun je sneller bijsturen als er iets uit de hand loopt.
Katakle: jouw partner in uitdagende tijden
Inflatie en geopolitieke veranderingen zullen voorlopig onderdeel blijven van de realiteit. Het goede nieuws is dat je als organisatie niet alleen staat in het aanpakken van deze uitdagingen. Katakle kan helpen om jouw inkoopteam weerbaar en wendbaar te maken. Wij bieden flexibele ondersteuning via detachering inkoop met trainees via de Katakle Academie. Of je nu tijdelijke extra inkoopcapaciteit nodig hebt om een crisis te overbruggen, of je bestaande team wilt aanvullen met trainees getrained in de nieuwste inkooptechnieken, wij zorgen voor de juiste oplossing.
Bij Katakle staat versterking van inkoopafdelingen centraal. Onze ervaren inkoopprofessionals kunnen direct het verschil maken op operationeel, tactisch én strategisch niveau. Tegelijkertijd versterkt Katakle organisaties met trainees die direct inzetbaar zijn binnen het inkoopteam. Zij brengen actuele kennis en frisse energie mee en ontwikkelen zich in de praktijk op het gebied van leveranciersmanagement, onderhandelen en data-analyse. Zo groeit de inkoopvolwassenheid van je organisatie, terwijl je tegelijkertijd extra capaciteit toevoegt in een tijd waarin trends elkaar in rap tempo opvolgen.
Benieuwd wat Katakle voor jouw organisatie kan betekenen? Neem gerust contact op voor een vrijblijvend gesprek. Samen zorgen we dat jouw inkoop klaar is voor elke uitdaging, van hyperinflatie tot geopolitieke verschuivingen. Laat je inkoopfunctie uitgroeien tot een sterke troef, zelfs in moeilijke tijden!
Bronnen
- Procurement Magazine. (2025). CIPS & RS: Inflation biggest procurement concern in 2025. Geraadpleegd op 14 augustus 2025, van https://procurementmag.com
- Federal Reserve Bank of St. Louis. (z.d.). Inflation, consumer prices for the Netherlands (FPCPITOTLZGNLD). Geraadpleegd op 14 augustus 2025, van https://fred.stlouisfed.org
- Brilliant Work. (z.d.). Tips & tricks over inflatie voor ondernemers, zzp-ers en MKB. Geraadpleegd op 14 augustus 2025, van https://brilliantwork.nl
- E-proQure. (2024). De belangrijkste inkooptrends 2024. Geraadpleegd op 14 augustus 2025, van https://e-proqure.nl
- Boston Consulting Group (BCG). (z.d.). How geopolitics changes the global sourcing equation. Geraadpleegd op 14 augustus 2025, van https://bcg.com
